ⓘ Kısa Bilgi — Okumak için tıklayın
Bağımsız mesleki faaliyet karşılığında serbest meslek erbabının düzenlediği belgedir. Hizmetin niteliğine göre stopaj ve KDV gündeme gelebilir. Net/brüt tutarı ve vergileri ayrı değerlendirin.
Serbest Meslek Makbuzu (Stopaj + KDV)
Netten brüte veya brütten nete; KDV ayrı hesaplanır.
Bu soru, hangi hesaplamaya geçeceğinizi belirlemeye yardımcı olur.
ⓘ Kısa Bilgi — Okumak için tıklayın
Vergi mükellefi olmayan kişilerden belirli alımları belgelendirmek için kullanılır. Faaliyetin sürekliliği, kişinin mükellefiyet durumu ve stopaj yükümlülüğü kontrol edilmelidir. Her hizmet alımında uygun değildir.
Gider Pusulası
Gider pusulası tutarlarını hesaplayın. Belge uygunluğu ve stopaj oranını işlem özelinde doğrulayın.
Hesaplama sonucu belge görünümüne yerleşir. Resmî belge yerine geçmez.
GİDER PUSULASI
Tarih:
| Açıklama | Tutar |
|---|---|
| Hizmet bedeli | — |
Hesaplama önizlemesi; zorunlu belge bilgileri ve işlem türünün hukuki uygunluğu kontrol edilmelidir.
ⓘ Kısa Bilgi — Okumak için tıklayın
Bazı hizmetlerde KDV’nin bir kısmını alıcı beyan edip öder. Reklam, medya, prodüksiyon ve organizasyon işlemlerinde hizmetin gerçek niteliği ve alıcının statüsü önemlidir; her işlem otomatik olarak aynı orana tabi değildir.
KDV Tevkifatlı Fatura
▤ Tevkifat Oranları ve Uygulama Kılavuzu — Aç / Kapat
Oranlar hesaplanan KDV'nin alıcı tarafından tevkif edilecek payını gösterir. Her hizmette otomatik uygulanmaz: alıcı statüsü, işlem türü, parasal sınırlar ve güncel tebliğ koşulları kontrol edilmelidir.
| Hizmet / işlem | Oran | Önemli koşul |
|---|---|---|
| Ticari reklam hizmetleri | 3/10 | Reklamın gerçek niteliği ve tevkifat kapsamındaki alıcı kontrol edilmeli |
| Baskı ve basım hizmetleri | 7/10 | Belirlenmiş alıcılara sunulan kapsamdaki hizmetler |
| Yemek servis ve organizasyon hizmetleri | 5/10 | Belirlenmiş alıcı ve hizmet türü koşulları |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim | 9/10 | Belirlenmiş alıcılara sunulan kapsamdaki hizmetler |
| İşgücü temini | 9/10 | Personelin sevk ve idaresine ilişkin koşullar |
| Temizlik, çevre ve bahçe bakım | 9/10 | Alıcı kapsamı ve hizmet sınıflandırması |
| Servis taşımacılığı | 5/10 | İlgili alıcı ve taşımacılık koşulları |
| Kara yolu yük taşımacılığı | 2/10 | İlgili kapsam ve istisnalar |
| Yapım işleri | 4/10 | İşin ve alıcının tebliğdeki kapsamı |
| Belirlenmiş alıcılara sunulan diğer hizmetler | 5/10 | Yalnızca ilgili özel kapsamdaki işlemler |
Reklam ajansları: Medya, prodüksiyon, baskı ve organizasyon işlemlerini yalnızca “reklam” adı taşıdığı için aynı orana sokmayın; sözleşmedeki asıl edimi inceleyin.
Bilgilendirme amaçlı özet. Güncel mevzuat ve kapsam için GİB üzerinden KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.3 bölümünü kontrol edin. Bu liste canlı mevzuat doğrulaması yapmaz.
Seçilen KDV ve tevkifat oranları faturadaki ilgili tutarların yanında gösterilir.
TEVKİFATLI FATURA
Tarih:
| Mal / Hizmet | KDV oranı | Matrah |
|---|---|---|
| Hizmet bedeli | %20 | — |
Yalnızca hesaplama taslağıdır. Tevkifat işlem kodu, e-Fatura ve diğer zorunlu alanlar tamamlanmadan resmî fatura olarak kullanılamaz.
ⓘ Kısa Bilgi — Okumak için tıklayın
Mal ve hizmetler üzerinden hesaplanan dolaylı vergidir. KDV dahil ve hariç tutarlar farklıdır; oran, işlemin niteliğine göre belirlenir. Hesaplanan ve indirilecek KDV ayrı takip edilir.
KDV Hesaplama
ⓘ Kısa Bilgi — Okumak için tıklayın
Brüt ücret yasal kesintiler öncesi, net ücret çalışanın eline geçen tutardır. SGK, işsizlik sigortası, gelir ve damga vergisi hesaplamayı etkiler. İşveren maliyeti net maaştan yüksektir.
Maaş & İşveren Maliyeti
2026 yılı için 12 aylık kümülatif bordro simülasyonu. İmalat dışı sektör, 5510 kapsamında 2 puan işveren indirimi varsayılır.
12 aylık detayları göster
ⓘ Kısa Bilgi — Okumak için tıklayın
Müşteri fee’si personelin net ücretinden farklıdır; işveren yükleri, genel giderler ve hedef kâr ayrıca değerlendirilir. Buradaki %22 oranı ajansa özel bütçe varsayımıdır, yasal oran değildir.
Yeni Personel / Fee
Net maaşın aylık müşteri fee'sinin %22'si olduğu bütçe planlama kuralı.
ⓘ Kısa Bilgi — Okumak için tıklayın
Beyanname ve ödeme sürelerini takip etmeye yardımcı olur. Resmî tatiller, süre uzatımları ve GİB duyuruları kesin tarihler için kontrol edilmelidir.
Vergi Takvimi
Genel dönemler; kesin son tarihler için GİB duyurularını kontrol edin.
ⓘ Kısa Bilgi — Okumak için tıklayın
Yurt dışından alınan hizmetlerde stopaj ve sorumlu sıfatıyla KDV doğabilir. Tedarikçiye fatura bedelinin tamamı ödeniyorsa stopaj ek maliyet olarak brütleştirilebilir. Mukimlik belgesi ve grup şirketi statüsü tek başına oranı değiştirmez. Kurun tarihi ve türü kaydedilmelidir.
Yurt Dışı Fatura Maliyeti
Tedarikçiye tam ödeme · Stopaj dahil ajans maliyeti · Müşteriye yansıtma
① Fatura bilgileri
Manuel kur. TCMB otomatik bağlantısı henüz geliştirme aşamasında; örnek kuru doğrulayın.
② Vergi ve şirket bilgileri
Yurt dışına fatura tutarının tamamı ödenir; stopaj bu ödemeden düşülmez.
③ Ek maliyet ve müşteriye yansıtma
Hesaplama sonucu
KDV hariç yansıtma tutarıdır. Sorumlu sıfatıyla KDV ve müşteriye kesilecek faturanın KDV'si dahil değildir. Stopaj, net ödeme brütleştirme varsayımıyla hesaplanır.
Haftalık Legal Update’ler
Reklam ajanslarına yönelik paylaşılan hukuk bilgilendirmeleri. Aynı içerik yalnızca bir kez gösterilir. Metinler gönderilen e-postalardan alınmıştır; güncel mevzuat teyidi yerine geçmez.
Etkinlik ve SponsorlukReklamda Güncel Spor ve Sanat Etkinliklerine Atıfta BulunulmasıSpor turnuvaları, maçlar, festivaller, konserler, bienaller, ödül törenleri ve benzeri güncel etkinlikler; etkinlik adı ve logosundan yayın görüntülerine, sanatçı ve sporcu görsellerind…⌄
Reklamda Güncel Spor ve Sanat Etkinliklerine Atıfta Bulunulması
Spor turnuvaları, maçlar, festivaller, konserler, bienaller, ödül törenleri ve benzeri güncel etkinlikler; etkinlik adı ve logosundan yayın görüntülerine, sanatçı ve sporcu görsellerinden slogan, maskot ve kupalara kadar çok sayıda hak içerir. Bir etkinliğin gündemde olması, reklamda serbestçe kullanılabileceği anlamına gelmez. Etkinlikten genel ve nötr biçimde söz etmek mümkün olabilir; ancak reklam, marka ile etkinlik arasında sponsorluk, resmî ortaklık, onay veya ticari bağlantı bulunduğu izlenimini vermemelidir. “Haber verme”, “güncel olay” veya “kamusal kişi” istisnaları, ticari reklam kullanımını kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. Bir haber sitesinde mümkün olabilecek kullanım, marka reklamında mümkün olmayabilir.
Reklamda açıkça “sponsoruz” denmesi şart değildir. Ortalama tüketicinin bütünsel algısı önemlidir. Aşağıdaki unsurlar özel risk taşır:
* Etkinlik adı ve ayırt edici işaretler: Resmî adın düz yazıyla kullanılması bile reklamın bağlamına göre markasal kullanım veya ticari ilişkilendirme sayılabilir. Logo, amblem, özel yazı karakteri, slogan, maskot, kupa/ödül heykelciği, piktogram, resmî renk paleti ve tescilli hashtag ’ler için izin kontrolü yapılmalıdır.
* Takım, kulüp ve federasyon unsurları: Arma, forma, milli takım işaretleri, oyuncu numarasıyla özdeşleşen tasarımlar, tribün koreografileri ve ayırt edici ekipmanlar ayrıca hak doğurabilir. Armaya yer vermemek tek başına riski ortadan kaldırmaz; bütünsel görünüm belirli bir takımı açıkça çağrıştırabilir.
* Sporcu, sanatçı ve diğer kişiler: Ad, fotoğraf, video, ses, imza, lakap, avatar veya kolayca tanınan benzerlik reklamda kullanılacaksa ilgili kişinin/temsilcisinin reklam ve mecra kapsamını karşılayan yazılı izni aranmalıdır. Fotoğrafçıdan veya stok platformundan lisans almak, tasvir edilen kişinin reklam izninin de alındığı anlamına gelmeyebilir.
* Fotoğraf, video ve yayın görüntüleri: Maç, yarışma, konser, festival, ödül töreni veya sahne performansından kısa bir kesit ya da tek kare dahi; fotoğrafçı, yapımcı, yayıncı, icracı ve/veya organizatör haklarına tabi olabilir. Televizyon ekranını veya sosyal medya yayınını yeniden çekmek hak sorununu ortadan kaldırmaz.
* Müzik ve performans: Etkinlikte çalınan şarkının veya canlı performans kaydının reklamda kullanımı için müzik eseri, icra ve kayıt hakları ayrı ayrı temizlenmelidir. Platformda sesin teknik olarak seçilebilmesi ticari reklam lisansı değildir.
* Mekân, sahne ve sanat eserleri: Sahne tasarımı, ışık gösterisi, dekor, enstalasyon, heykel ve bazı mimari görünümler telif veya tasarım hakkına konu olabilir. Mekân sahibinin çekim izni, görüntüdeki tüm eserlerin reklam kullanım iznini otomatik olarak kapsamaz.
* Bilet, hediye ve kampanyalar: Etkinlik bileti verilecekse biletin promosyonda kullanımına ilişkin organizatör şartları, kampanya koşulları, stok/adet ve katılım kuralları kontrol edilmelidir. Bilet görseli, barkod veya akreditasyon kartı yaratıcı unsur olarak kullanılmamalıdır.
* Marka logosu ile etkinlik logosunun yan yana veya aynı kilit görsel içinde kullanılması; “Yanındayız”, “birlikte”, “destekliyoruz”, “gururla sunar”, “resmî”, “partner” gibi bağlantı ima eden sözler; Resmî sponsorların kullandığı görsel şablon, font, renk, piktogram, hashtag veya geri sayım dilinin taklit edilmesi; Etkinlik tarihine ve mekânına çok yakın, yoğun ve koordineli medya satın alımıyla markanın etkinliğin parçası gibi gösterilmesi; Sponsor olmayan bir markanın sporcu/sanatçıyla yaptığı ayrı anlaşmayı, etkinliğin sponsorluğu varmış gibi sunması; “Tebrikler” veya “başarılar” mesajının ürün, satış çağrısı, indirim kodu ya da etkinliğin korunan unsurlarıyla birleştirilmesi risk taşır.
Etkinliğin adı veya ayırt edici unsurları; sporcu/sanatçı; maç, konser veya yayın görüntüsü; bilet promosyonu ya da sponsorluk çağrışımı içeren tüm çalışmalar, müşteri sunumuna ve yayına geçmeden önce hukuk birimi ile değerlendirilmelidir.
Telif ve LisansReklamda Müzik Kullanımında Dikkat EdileceklerŞirketlerin ticari amaçla kullandıkları sosyal medya hesaplarında popüler müzik eserlerinin reklamlarda kullanılabilmesi için gerekli izin ve lisansların temin edilmiş olması gerekir. I…⌄
Reklamda Müzik Kullanımında Dikkat Edilecekler
Şirketlerin ticari amaçla kullandıkları sosyal medya hesaplarında popüler müzik eserlerinin reklamlarda kullanılabilmesi için gerekli izin ve lisansların temin edilmiş olması gerekir. Instagram/Meta veya diğer sosyal medya platformlarının
* teknik olarak bir müziğin kullanılmasına izin vermesi, kullanıcıya otomatik olarak gerekli izin ve lisanslarının verildiği anlamına gelmez.
* bir müzik eserinin Instagram, Spotify, YouTube veya başka bir dijital platformda erişilebilir olması da reklamlarda serbestçe kullanılabileceği anlamına gelmez.
* İçeriğin sosyal medya platformu tarafından kaldırılmamış olması veya hak ihlaline ilişkin otomatik bir uyarı verilmemesi, müzik kullanımının hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.
* müziğin yalnızca kısa bir bölümünün kullanılması veya arka planda düşük ses seviyesinde yer alması, tek başına telif hakkı ihlalini ortadan kaldırmaz.
* Platformun teknik özellikleri veya içerik paylaşımına izin vermesi, telif hakkı ihlali nedeniyle doğabilecek hukuki sorumluluğu her zaman ortadan kaldırmaz ve Eser sahiplerinin ve diğer hak sahiplerinin fikri mülkiyet hakları, platform kurallarından bağımsız olarak korunmaya devam eder.
Bu nedenle;
* Bir müzik eserinin reklamda kullanımı öncesinde eser sahipleri, fonogram yapımcıları ve diğer ilgili hak sahiplerinden ayrıca izin veya lisans alınmasının gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir.
* Sadece Ajansımızın global olarak anlaşmasının bulunduğu veya doğrudan müşterinin kendisinin anlaşmasının bulunduğu stok müzik kütüphanelerinden temin edilen eserler kullanılmalı. Bunun haricindekilerle ilgili, eserlerde lisans kapsamı dikkatle incelenmelidir ve mutlaka Umit / veya mali işlere başvurulmalı ve hukuksal olarak incelenmelidir.
* Sosyal medya kullanımına ilişkin bir lisansın televizyon, sinema, dijital reklam, ücretli medya (paid media) veya global kampanya kullanımını da kapsadığı varsayılmamalıdır. Reklamın ilerleyen dönemde farklı mecralarda, farklı ülkelerde veya farklı sürelerle kullanılmasının planlanması halinde mevcut lisansın bu kullanımları kapsayıp kapsamadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
* Meta platformlarında, Commercial Music Library'de veya platform içinde teknik olarak erişilebilir olması, müziğin reklam ve ticari iletişim faaliyetlerinde serbestçe kullanılabileceği anlamına gelmeyecektir, bu nedenle ticari reklam kullanımını açıkça kapsayan lisanslara sahip olduğunun Meta ile yazılı olarak teyit edildiği müzikler tercih edilmeli; lisans kapsamı ayrıca doğrulanmalıdır.
* Yapay zekâ ile üretilen müziklerde üçüncü kişilere ait eserlerle benzerlik veya telif hakkı ihlali riski bulunabileceği göz önünde bulundurulmalı; ayrıca kullanılan yapay zekâ aracının ticari kullanım şartları ve lisans hükümleri de kontrol edilmelidir.
* Reklam filmlerinde kullanılan müziğin yanı sıra arka planda yer alan televizyon, radyo, konser, etkinlik veya ortam sesleri içinde duyulan müzikler bakımından da telif hakları gündeme gelebileceğinden, çekim öncesinde ve sonrasında bu husus ayrıca kontrol edilmelidir.
* Reklam yayına alınmadan önce gerekli müzik kullanım haklarının temin edildiği teyit edilmeli; lisans ve izin belgeleri gerektiğinde ibraz edilebilmesi için muhafaza edilmelidir.
* Influencer iş birlikleri kapsamında hazırlanan ticari içeriklerde de aynı telif kuralları geçerlidir. Influencer hesabında teknik olarak kullanılabilen bir müziğin reklam kampanyasında kullanılabilir olduğu varsayılmamalıdır.
* Müşterinin belirli bir müziğin kullanılmasına ilişkin talimatı, gerekli izin ve lisansların temin edilmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Lisanslama sorumluluğunun sözleşme uyarınca hangi tarafa ait olduğu ayrıca kontrol edilmelidir. Riskli durumlarda müşterinin kullanım konusunda ısrarcı olduğu durumlarda mutlaka müşteri yazılı olarak uyarılmalı ve müşteriden yazılı talimat alınmalıdır. Müşteri sözleşmelerinde müzik lisanslarının hangi tarafça temin edileceği, lisans bedellerinin kim tarafından karşılanacağı ve olası telif taleplerinden hangi tarafın sorumlu olacağı açıkça düzenlenmelidir.
Bu bilgi notu genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Müzik kullanımına ilişkin izin ve lisans gereklilikleri; kullanılacak eser, mecra, kampanya kapsamı, ülke, süre ve lisans şartlarına göre değişebileceğinden her somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.
Reklam YasaklarıTürkiye'de Alkollü İçki ve Tütün Ürünleri Reklamları* Türkiye'de alkollü içkilerin reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtımı yasaktır. Bu yasak tüm reklam mecralarını ve sosyal medyayı kapsamaktadır. (Story içerikleri de reklam mevzuatına…⌄
Türkiye'de Alkollü İçki ve Tütün Ürünleri Reklamları
* Türkiye'de alkollü içkilerin reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtımı yasaktır. Bu yasak tüm reklam mecralarını ve sosyal medyayı kapsamaktadır. (Story içerikleri de reklam mevzuatına tabidir, 24 saat sonra silinecek olması hukuki sonucu değiştirmeyecektir.) Yasak yalnızca doğrudan reklamları değil, dolaylı reklam niteliği taşıyan iletişimleri de kapsar. Tütün ürünleri bakımından kurallar çok daha katıdır. Sigara, elektronik sigara (mevzuat kapsamına giren ürünler), puro, pipo tütünü ve benzeri ürünlerin reklamı ve tanıtımı yasaktır.
* Reklamda marka, logo, şişe tasarımı, etiket slogan, ürün ismi ve ayırt edici ambalajların kullanımından kaçınılmalıdır. Marka adı kullanılmasa bile kurumsal renk kombinasyonları, tüketicinin markayı doğrudan çağrıştıracağı ayırt edici unsurlar ile tüketicinin belirli bir markayı kolaylıkla tanıyabileceği görsellerin kullanılması dolaylı reklam olarak değerlendirilebilir ve yüksek hukuki risk taşımaktadır. Tütün ürünlerine ilişkin olarak ise sigara markası gösterilmesi, sigara paketi, logo, puro tanıtımı, ürün yerleştirme, sigara kullanımını özendirici içerikler yasaktır.
* Marka görünmese dahi alkollü ürünün veya tütün ürününün tüketimin teşvik edilmesi, ürünün cazip gösterilmesi, yaşam tarzı ile ilişkilendirilmesi Reklam Kurulu tarafından reklam yasağı kapsamında değerlendirilebilir. Marka görünmese dahi şampanya kadehi, şarap bardağı, viski bardağı gibi görsellerin paylaşılması durumunda değerlendirme paylaşımın amacı, kullanılan metin, paylaşımın bütünsel etkisi, tüketimi özendirip özendirmediği, gibi kriterlere göre yapılacaktır.
* Otel, restoran ve bar işletmeleri alkollü içki satışı yapabilseler de bu durum, alkollü içkilerin reklamını yapabilecekleri anlamına gelmez. Otel, restoran ve bar işletmeleri bakımından risk değerlendirmesi daha hassastır ve paylaşım yapılırken oldukça dikkatli hareket edilmelidir. Sosyal medya hesaplarında yapılacak paylaşımlar hazırlanırken temel amaç, mekânın, deneyimin ve hizmetin tanıtımı olmalı; alkollü içki paylaşımın ana unsuru haline getirilmemelidir. Genellikle güvenli kabul edilebilecek içerik örnekleri restoran atmosferi, mimari, iç mekân tasarımı, teras manzarası, havuz, lobi, spa, şef, yemek hazırlıkları, tatlılar, kahvaltı, kahve - çay servisi, canlı müzik, DJ performansı, misafir deneyimini ön plana çıkarak içeriklerdir. Doğum günü, yılbaşı, düğün kurumsal etkinlik gibi organizasyonlarda şampanya patlatılması, kadeh tokuşturma, içki tüketimine vurgu yerine dekorasyon, pasta, etkinlik, misafir deneyimi, ön plana çıkarılmalıdır.
* Influencer işbirliklerinde reklam yasağı ayrıca analiz edilmelidir ve uluslararası kampanyalar Türkiye'de kullanılmadan önce yerel hukuk bakımından yeniden gözden geçirilmelidir.
* İçeriklerin hukuka uygunluğu değerlendirilirken tek bir görsel veya ifadeden ziyade, reklamın bütünsel etkisi, hedef kitlesi, yayımlandığı mecra ve tüketici üzerinde oluşturduğu genel algı birlikte dikkate alınmalıdır.
Rekabet HukukuRekabet Hukuku Bakımından Dikkat Edilmesi GerekenlerAjans açısından en büyük rekabet hukuku riski genellikle aynı sektördeki rakip müşterilere hizmet verilmesi nedeniyle ortaya çıkan bilgi sızıntıları ve müşteri verilerinin çapraz kullan…⌄
Rekabet Hukuku Bakımından Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ajans açısından en büyük rekabet hukuku riski genellikle aynı sektördeki rakip müşterilere hizmet verilmesi nedeniyle ortaya çıkan bilgi sızıntıları ve müşteri verilerinin çapraz kullanımıdır. Bu nedenle;
1. Rakiplere İlişkin Hassas Bilgiler Talep Edilmemeli veya Paylaşılmamalıdır, Müşteriler Arasında Bilgi Aktarımı Yapılmamalıdır: Müşterilerden veya üçüncü kişilerden rakiplere ilişkin fiyat, indirim, maliyet, satış hacmi, müşteri listesi veya ticari stratejilerine ilişkin kamuya açık olmayan gizli bilgi talep edilmemelidir. Rakip markalara ilişkin elde edilen bilgiler meşru ve kamuya açık kaynaklardan temin edilmelidir. Bir müşteriye ait gizli bilgiler başka bir müşteriyle paylaşılmamalıdır. Ajansın aynı sektörde faaliyet gösteren birden fazla müşteriye hizmet vermesi halinde, bir müşterinin kampanya, fiyatlandırma, lansman veya ticari stratejilerine ilişkin bilgiler diğer müşterilere aktarılmamalıdır. "Chinese Wall" prensibine uygun hareket edilmelidir.
2. Rakipleri Kötüleyici veya Yanıltıcı Reklamlardan Kaçınılmalıdır: Rakip ürün veya hizmetler hakkında doğrulanamayan iddialar kullanılmamalıdır. Karşılaştırmalı reklam yapılmamalıdır. Rakip markaların itibarı haksız şekilde zedelenmemelidir.
3. Yeniden Satış Fiyatı ve Ticari Şartlar Konusunda Yönlendirme Yapılmamalıdır: Ajans çalışanları müşterilere belirli bir satış fiyatının uygulanması gerektiği yönünde yönlendirme yapmamalıdır. Kampanya ve iletişim çalışmalarında rekabet hukuku açısından risk yaratabilecek fiyat talimatları veya koordinasyon önerilerinden kaçınılmalıdır, gerektiğinde hukuk departmanı görüşü alınmalıdır.
4. Dokümantasyon ve Yazışmalar: E-posta, WhatsApp ve sunumlarda rekabet hukuku bakımından yanlış anlaşılabilecek ifadeler kullanılmamalıdır.
5. Sektör Toplantılarında Dikkatli Olunmalıdır: Sektör toplantılarında veya organizasyonlarda fiyatlar, indirim politikaları, müşteri paylaşımı, satış hedefleri veya geleceğe yönelik ticari planlar tartışılmamalıdır. Bu tür konular gündeme gelirse görüşmeye katılım sonlandırılmalı ve durum yönetime/hukuk ekibine bildirilmelidir.
Yapay ZekâYapay Zekâ kullanımında dikkat edileceklerYapay zekâ araçları reklamların üretimi, medya planlaması ve veri analizi yapılması süreçlerinde önemli kolaylıklar sağlamakla birlikte çeşitli hukuki riskler de doğurmaktadır. Müşteril…⌄
Yapay Zekâ Kullanımında Dikkat Edilecekler:
Yapay zekâ araçları reklamların üretimi, medya planlaması ve veri analizi yapılması süreçlerinde önemli kolaylıklar sağlamakla birlikte çeşitli hukuki riskler de doğurmaktadır. Müşteriler için hazırlanacak reklamlarda yapay zekâ kullanımında dikkat edilmesi gereken başlıca konular şu şekildedir:
1. Gizlilik ve Veri Güvenliği ve KVKK: Müşterilere ait gizli bilgiler, kampanya stratejileri, ürün lansman bilgileri, bütçe verileri, sözleşmeler, yaratıcı briefler ve diğer ticari sır niteliğindeki bilgiler, kişisel veri içeren içerikler (müşteri verileri, tüketici bilgileri, çalışan bilgileri, iletişim bilgileri vb.) yapay zekâ platformlarına yüklenmemeli ve aktarılmamalıdır.
2. Fikri Mülkiyet Hakları: Yapay zekanın ürettiği görsel, metin, video, slogan veya tasarımlar başka marka, eser veya kişilere ait hakları ihlal edebilir, özellikle tanınmış markalara, karakterlere, sanatçılara veya telif koruması altındaki eserlere benzeyen içeriklerin kullanımı hukuki risk doğurabilir. Bu nedenle içerikleri kullanmadan önce mutlaka kontrol edilmelidir.
3. Müzik ve Ses Kullanımı: Sanatçılara veya eser sahiplerine ait müzikleri çağrıştıran yapay zekâ üretimi içeriklerin kullanımı telif hakkı ve haksız rekabet iddialarına yol açabilir. Üretilen müziklerin mevcut eserlerden etkilenmiş veya türetilmiş olabileceği riski değerlendirilmeli, ilgili platformun lisans koşulları ve kullanım hakları ayrıca incelenmelidir.
4. Kişilerin Görüntü, Ses ve Benzerliklerinin Kullanımı: Ünlü kişilerin (celebrity), influencerların veya sair üçüncü kişilerin görüntü, ses veya dış görünüşlerini taklit eden yapay zekâ içerikleri izin alınmaksızın kullanılmamalıdır. Ortalama tüketici tarafından belirli bir kişiyi çağrıştıracak düzeyde benzerlik yaratıyorsa hukuki risk doğurabilecektir.
5. Rekabet Hukuku: Müşterilerin rakiplerinin kamuya açık olmayan ticari bilgilerinin analiz edilmesi veya işlenmesi amacıyla yapay zekadan veri toplanmamalıdır. Buna ilave olarak müşterilerden elde edilen ticari veriler başka müşterilerin yararına kullanılmamalıdır. Farklı müşterilere ait veri setleri birbirinden ayrıştırılmalı ve müşteriler arasında veri paylaşımı veya çapraz kullanım yapılmamalıdır.
6. Şeffaflık ve Kurumsal Sorumluluk: İçeriğin yapay zekâ desteğiyle oluşturulduğu konusunda müşteriye karşı şeffaf olunmalıdır. Yapay zekâ kullanımına ilişkin müşteri talimatları ve onay süreçleri yazılı olarak kayıt altına alınmalıdır. Yapay zekanın yalnızca bir yardımcı araç olacağı, müşteriye iletilen nihai içeriklere ilişkin sorumluluğun ajans ve ilgili ekiplerde kalmaya devam edeceği unutulmamalıdır.
Kişilik Haklarıİzinsiz Ad, Soyad veya Fotoğraf KullanımıTürk hukukuna göre bir kişinin adı, soyadı ve fotoğrafı kişilik hakları kapsamında korunur. Bu nedenle, bir kişinin adı, soyadı veya fotoğrafı onun açık izni olmadan kullanılamaz.…⌄
İzinsiz Ad, Soyad veya Fotoğraf Kullanımı
Türk hukukuna göre bir kişinin adı, soyadı ve fotoğrafı kişilik hakları kapsamında korunur. Bu nedenle, bir kişinin adı, soyadı veya fotoğrafı onun açık izni olmadan kullanılamaz.
Özellikle kişinin bir markayı, ürünü, hizmeti veya kurumu desteklediği ya da onunla bağlantılı olduğu izlenimi yaratacak şekilde yapılan kullanımlar hukuka aykırı olabilir.
Bir kişinin adı, soyadı veya fotoğrafının izinsiz kullanılması durumunda ilgili kişi; kullanımın durdurulmasını, içeriğin kaldırılmasını ve uğradığı zararın giderilmesi için maddi veya manevi tazminat talep edebilir.
Ayrıca ad, soyad ve fotoğraf, kişisel veri olarak kabul edildiğinden, bunların işlenmesi veya paylaşılması için kural olarak ilgili kişinin açık rızasının alınması gerekir.
Özellikle reklam, tanıtım, pazarlama veya ticari amaçlarla yapılan izinsiz kullanımlar daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu tür durumlarda kişilik haklarının ihlalinin yanı sıra haksız rekabet hükümleri de gündeme gelebilir.
Kısacası, kişinin açık izni veya kanuni bir dayanak bulunmadıkça adının, soyadının veya fotoğrafının kullanılması hukuka aykırı kabul edilebilir ve çeşitli hukuki yaptırımlara neden olabilir.
Reklam MevzuatıTicari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar YönetmeliğiHaftalık kısa kısa avukatlarımızın desteğiyle Pratik dikkat edilmesi gereken hukuki bilgileri paylaşmaktayız. Bugun ek olarak dun yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar…⌄
Arkadaşlar selam,
Haftalık kısa kısa avukatlarımızın desteğiyle Pratik dikkat edilmesi gereken hukuki bilgileri paylaşmaktayız. Bugun ek olarak dun yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği”'nde yer alan onemli değişiklikleri dikkatinize sunmak isteriz.
1 Temmuz 2026 tarihinde yayınlanan yönetmelik uyarınca 1 Ağustos 2026 tarihinde Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde önemli değişiklikler yürürlüğe girecektir. Günlük çalışmalarımızı etkileyebilecek başlıca düzenlemeleri aşağıda özetledik:
1. Yapay zekâ kullanımı
* Reklamlarda yapay zekâ kullanılarak oluşturulan ve gerçek kişiden ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bunun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunludur. => Düzenlemenin amacı tüketicinin reklamın gerçek kişiler yerine yapay zekâ tarafından oluşturulduğu konusunda yanıltılmasını önlemektir
* Dijital karakter olmasa bile, tüketici davranışını önemli ölçüde etkileyecek her türlü yapay zekâ veya yazılım kullanımı da açıklanmak zorundadır.
* Yapay zekâ ile oluşturulan içeriklerde, gerçek bir kişinin ürünü/hizmeti kullandığı, deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimi gerçeğe aykırı şekilde oluşturulamaz. => Bunun anlamı şudur: bu düzenleme, yapay zekâ kullanımını yasaklamamaktadır. Yasaklanan husus, yapay zekâ kullanılarak tüketicide gerçeğe aykırı bir deneyim veya tavsiye algısı oluşturulmasıdır. Örneğin, bir kişinin deepfake veya yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyası kullanılarak, o kişinin gerçekte kullanmadığı bir ürünü kullanmış, deneyimlemiş veya tavsiye etmiş izlenimi oluşturulamaz. Yapay zekâ ile oluşturulan karakter veya dijital kopyalar kullanılabilir; ancak tüketiciyi yanıltacak şekilde gerçek bir deneyim veya onay (endorsement) algısı yaratılmamalıdır
2. Çevresel (Green) beyanlar
* "Çevre dostu", "yeşil", "sürdürülebilir" gibi çevresel iddialar somut ve doğrulanabilir verilere dayanmalıdır. "Çevre dostu", "yeşil", "sürdürülebilir" gibi çevresel beyan niteliğindeki genel içerikli kavram ve ibareler, reklamlarda açıklama yapılmaksızın ya da tüketiciler nezdinde belirsizliğe neden olacak şekilde kullanılamaz.
* Çevresel iddiaların ürünün veya hizmetin hangi özelliğine ya da yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğu açıkça belirtilmelidir. Çevresel etkilerin ölçüm veya değerlendirme yöntemlerine ilişkin açıklayıcı bilgilere reklamın yayınlandığı alanda ya da bir bağlantı veya uyarı işareti ile tüketicilerin yönlendirileceği bir internet sitesinde veya açılır ekranda yer verilmesi zorunludur.
* Sertifika ve Onay Belgesi Zorunluluğu: Çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanmış olması zorunludur.
3. Influencer / Sosyal medya reklamları *(bu madde ile ilgili detaylar aşağıda yer almaktadır)
* Influencer paylaşımlarında reklam olduğu açık ve kolay anlaşılır şekilde belirtilmelidir.
* Ürün gönderimi, hediye, ödeme, indirim, davet vb. ticari ilişki bulunan tüm paylaşımlarda gerekli reklam açıklamaları kullanılmalıdır.
4. Tüketici değerlendirmeleri (yorumlar) ** (bu madde ile ilgili detaylar aşağıda yer almaktadır)
* Tüketici yorumlarının doğrulanmasına ilişkin süreçlerin oluşturulması gerekmektedir.
* Gerçek olmayan, yanıltıcı veya manipüle edilmiş değerlendirmeler kullanılamaz.
5. İndirimli satış reklamları ***( bu madde ile ilgili detaylar aşağıda yer almaktadır)
* İndirimli fiyat iletişimlerinde referans alınacak fiyatın belirlenmesine ilişkin yeni kurallar getirilmiştir.
* Sadakat programları ve koşullu kampanyalara ilişkin iletişimlerde de yeni düzenlemelere dikkat edilmelidir.
6. Hedefli reklamcılık
* Kişisel verilere dayalı hedefli reklam uygulamalarında şeffaflık yükümlülükleri artırılmıştır.
* Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılamaz
7. Gıda Takviyesi Reklamları:
* Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimini uyandıracak şekilde reklamı yapılamaz.
8. Nesnel Kritere Dayanmayan Ödüllere İlişkin Yasak:
* Tüketicilere yönelik reklamlarda, önceden ilan edilen objektif kriterlere dayanmayan ve bir menfaat karşılığında verilen ödüllere ilişkin bilgilere yer verilemez.
Bu değişikliklerin tüm kreatif çalışmalar, sosyal medya içerikleri, influencer iş birlikleri, kampanya kurguları ve reklam metinleri hazırlanırken dikkate alınması önemlidir.
Tereddüt edilen konularda kampanya yayına alınmadan önce benimle iletişime geçebilirsiniz.
Teşekkürler.
Detaylar
*
a) Zorunlu Etiket İfadeleri: Sosyal medya etkileyicisi aracılığıyla yapılan reklamlarda "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadelerinden birine yer verilmesi zorunludur. Bu ifadelerle birlikte reklam verenin adı veya ticaret unvanına ya da belirli standart açıklamalardan birine (örneğin "@[reklam veren] tarafından sağlandı.", "Ürünleri bana gönderdiği için @[reklam verene] teşekkürler.") içerikte yer verilmesi zorunludur.
b) Etiketin Görsel ve Konum Gereksinimleri: Etiket ve açıklamalar; içerikte kullanılan renklerden ve arka fondan ayırt edilebilir ve kolaylıkla okunabilir büyüklükte olmalı; tüketicilerin paylaşımla ilk karşılaştıkları anda, ekranı kaydırmalarına gerek kalmadan ve başka bir alana yönlendirilmeden görülebilecek konumda bulunmalıdır.
Paylaşımda başka etiket veya açıklamalara yer verilmesi durumunda, reklam etiketi bunlardan önce ve açıkça ayırt edilebilir şekilde belirtilmelidir.
c) Çok Parçalı İçerik ve Alıntı: İçeriğin birden fazla paylaşıma yayıldığı durumda her bir paylaşımda, reklam içeriğinin farklı paylaşım biçimlerine taşınması veya alıntı yapılması halinde de her bir paylaşımda reklam ifadesine yer verilmesi zorunludur.
d) Yalnızca Sesli Paylaşımlar: Yalnızca sesli olarak yapılan paylaşımlarda yayının başında ve yayınlanacak reklamın öncesinde "[reklam veren] hakkında reklam/tanıtım içerir." ifadesine yer verilmesi gerekmektedir.
e) Etkinlik Katılımı Karşılığı Paylaşımlar: Reklam verenin düzenlediği bir etkinliğe katılım karşılığında menfaat elde edilerek yapılan paylaşımlarda da içeriğin reklam olduğu açıkça belirtilmek zorundadır. Bilgi notunda bu durum yer almamaktadır.
**
a) Satın Alma Doğrulaması Zorunluluğu (Eksik) Tüketici değerlendirmelerine yalnızca ilgili mal veya hizmeti satın alanlar tarafından izin verilmesi zorunludur. Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamaz.
b) Yayın Süresi ve Sıralama Kuralı (Eksik) Tüketici değerlendirmeleri, gerekli incelemeler yapıldıktan sonra olumlu ya da olumsuz ayrımı yapılmaksızın en az bir yıl süre ile herhangi bir yönlendirme yapılmadan objektif bir ölçüte (tarih, değerlendirme notu, satıcıya göre sıralama vb.) göre yayınlanmalıdır.
c) Çapraz Mecra Kullanım Yasağı (Eksik) Satın alım sürecine ilişkin doğrulamanın yapılmadığı değerlendirmeler reklamlarda kullanılamaz.
d) Sahte Değerlendirme Hizmeti Satın Alımı Yasağı (Eksik) Bir mal veya hizmetin satışını artırmak amacıyla doğru olmayan değerlendirmelerin yapılmasına ya da onaylayıcı ifadelerin kullanılmasına yönelik gerçek veya tüzel kişiyle anlaşma yapılamaz ya da hizmet satın alınamaz.
e) Satıcı Yanıt Süresi: 72 Saatten 48 Saate İndirildi (Eksik) Satıcı/sağlayıcı yanıt süresi 72 saatten 48 saate indirilmiş olup bu süre içinde cevap verilmediği takdirde değerlendirme doğrudan yayınlanmaktadır.
***
Mal satışına ilişkin reklamlarda indirimden önceki referans fiyat, indirimin başlangıç tarihinden önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyattır. Meyve-sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır. Farklı satış kanallarında satış yapılması halinde, indirimden önceki referans fiyat yalnızca indirimin yapıldığı kanaldaki fiyat dikkate alınarak belirlenir; bir kanalın fiyatı diğer kanallar için esas alınamaz.